Qui tắc phát âm trong tiếng Pháp

Viết tắt: TV = Tiếng Việt (phát âm như trong TV)

Ký hiệu	Cách phát âm		Dạng viết	Vị trí trong từ			Thí dụ		Ghi chú
[a] (1)	Giống âm “a” trong TV miệng mở tương đối rộng		a – mọi trường hợp à - mọi trường hợp nói chung				la, place, malade à , là		Dấu “`” và “^” trên chữ a không làm thay đổi cách phát âm. Nếu “â” đứng trong âm tiết không mang trọng âm không đọc kéo dài – bâtir Chữ e đứng ở cuối từ không đọc lên. Chữ c đứng trước a,o,u thì đọc là k : coco, camarade. Nếu g đứng trước a,o,u thì vẫn đọc giống như “gơ” – gà gô – gare, cargo
[a:] (2)			a - Trong âm tiết mang trọng âm và trước các phụ âm [r] [v] [z] [ ] â - trong âm tiết mang trọng âm				gare, cave, gaze, page pâte, âne
[s] (3)	giống như âm “x” trong TV, không uốn lưỡi		s, ss; c - trước e,i,y ç - trước a,o,u x,t - trong một số từ				sa, ici, si, ça, six salle, dix, classe, tasse, place, leçon , partial
[∫] (4)	gần như âm “s” trong TV nhưng uốn lưỡi thật nhiều		ch				tâche , chat
[z] (5)	giống như âm “d” trong TV không uốn lưỡi		z s - giữa hai nguyên âm				bazar, gaz base, crise
[ʒ] (6)	gần như ân “gi”– gia đình – nhưng uốn lưỡi thật nhiều		j g - trước e,i,y				jade, jarre page, rigide, gypse
[ɛ] (7)	đầu lưỡi tì vào hàm răng dưới, thân lưỡi khẽ nâng lên, miệng mở hẹp hơn khi phát âm [a], gần giống như âm “e” trong TV nhưng hơi ngả về âm “ê”, có thể coi như giữa hai âm “e” và “ê”.		è ê ei e e ai et es, est	mọi vị trí đứng trước hai phụ âm giống nhau đứng trước một phụ âm được đọc lên mọi vị trí (thường) ở cuối từ động từ être			mère, après, tête, même, rêne, seize, reine. elle, cette, renne bel, avec mais, faire, laine met, parquet tu es, elle est		Dấu “` ”(accent grave) trên chữ a không làm thay đổi phát âm mà chỉ thay đổi nghĩa. Dấu “` ” trên chữ e làm thay đổi phát âm. “e ” gần như “ơ ” VN “è ” gần như “e ” VN Dấu “^ ” trên chữ “e” làm thay đổi phát âm của nó (phần lớn đọc kéo dài) – la tête Những phụ âm cuối từ thì thường không đọc, trừ những chữ f,l,c,r thì thường đọc lên. -không đọc: très, pas, part, paix, mais, lait -đọc: avec, bel, par, bref
[g] (8)	giống như “g” trong TV trong “gà gô”, “ghi”		g – mọi vị trí (trừ đứng trước e,i,y) gu - đứng trước e,i				gare, glace bague, guitare
[k] (9)	giống “c” trong TV – câu, ca, cô…		k – mọi vị trí c - mọi vị trí (trừ đứng trước e,i,y) qu				kaki, kilo sac, classe, Cuba quatre, quinine
[œ] (10)	vị trí lưỡi giống như [ε] nhưng môi hơi tròn và đưa về phía trước hơn. Phát âm từ trong cổ họng gần như âm “ơ” TV		eu, oeu - trước phụ âm được đọc.				jeune, neuf, heure, soeur, coeur.		trong tiếng pháp chữ H không bao giờ đọc lên như chữ H trong TV
[∂] (11)	giống (10) nhưng ngắn, lướt nhanh		e – cuối từ có một âm tiết. - trong âm tiết mở (trừ e cuối từ)				je, le, que, de regarde, demeure
[e] (12)	so với (7) thì lưỡi hơi nâng cao hơn, miệng mở hẹp hơn, môi hơi nhếch sang hai bên. Tương tự “ê” trong TV.		é – mọi vị trí er - cuối từ ez - cuối từ es – trong từ có một âm tiết et - đứng một mình				été, année, parler ,aimer, léger, chez, les, des , mes, ces, et.		Trong một số từ tận cùng bằng -er , nếu phụ âm r được đọc lên, thì -er phải đọc là [εr] : mer, ver, amer Một số từ như : ville, mille … được đọc như chỉ có một l : [vil]…
[i] (13)	phát âm tương tự “i” TV, nhưng có mấy dạng viết khác nhau		i – mọi vị trí î - giữa từ y - trước phụ âm, đứng riêng.				vite, midi, il, vie, dîner, gypse, y, gymnastique.
[j] (14)	như âm (13) nhưng lưỡi nâng cao hơn, hơi thoát ra khó hơn và đặc biệt là phải đọc gắn liền với nguyên âm gắn trước nó.		y , i - trước nguyên âm được đọc il - sau nguyên âm ill - mọi vị trí.
[ø] (15)	vị trí lưỡi giống như âm (12), và vị trí môi giống (10) nhưng môi chụm lại nhiều hơn và đưa nhiều hơn về phía trước, phát âm từ sâu trong cổ họng hơn âm “ơ ” TV			eu - cuối từ và giữa một số từ trước âm [z] oeu - cuối từ			peu, deux, jeudi creuse, fameuse voeu, noeud
[y] (16)	vị trí lưỡi giống như (13), nhưng môi chụm tròn lại đưa về phía trước. Giống âm “uy” TV			u - mọi vị trí u			sur, murmurer du , sur , une
[ɥ] (17)	như (16) nhưng môi chụm tròn lại đưa về phía trước nhiều hơn và đọc gắn liền với nguyên âm khác đứng sau nó			u – trước nguyên âm khác			nuage, saluer, nuit
[œ] (18)	miệng, lưỡi và môi để nguyên vị trí như khi phát âm (10) nhưng qua mũi là chủ yếu, không giống âm “oong” TV			un, um - cuối từ - trước phụ âm được đọc			brun, chacun, lundi , parfum, humble, un		Nguyên âm giọng mũi là những nguyên âm phát ra từ cổ họng, hơi phát ra hầu hết qua mũi.
[ɛ̃] (19)	miệng lưỡi môi để ở vị trí như phát âm (7) nhưng khi phát âm cho phần lớn hơi ra đằng mũi. Không phát âm giống “anh” TV			in – cuối từ , trước phụ âm im - trước p,b ain , aim , ein , yn , ym			fin, vin, dinde, linge, impasse, timbre
[jɛ̃] (20)				ien - sau phụ âm			bien, rien, lien
[ ɑ̃ ] (21)	khi phát âm miệng ở vị trí như phát âm (1), sau đó phần lớn hơi qua mũi, một phần qua miệng. Không phát âm giống âm “ăng” TV			an , en -cuối từ hoặc trước phụ âm am , em - trước p hoặc b			dans, blanc, divan, planche, antique, lampe, chambre, appartement.		dent, enfent, vendeuse , temps , membre.
[ɔ] (23)	đầu lưỡi để sau nhưng chưa chạm hàm răng dưới, cuối lưỡi nâng lên, môi tròn và hơi đưa về phía trước như khi phát âm (18) – âm “ o mở ”.			o – trước các phụ âm được đọc.			école, commerce , téléphone , sortir.		gần giống âm “o” trong TV nhưng không ên phát âm hẳn là “o” mà nên phát âm giữa “o” và “ô”.
[ o ] (24)	đầu lưỡi kéo ra xa hàm răng dưới nhiều hơn so với (23), môi tròn đưa ra phía trước nhiều hơn – âm “ o đóng”. Gần giống âm “ô” TV nhưng phát âm sâu trong cổ họng hơn.			o , os , ot - ở cuối từ au , eau - mọi vị trí o - ở trước âm z cuối từ ô - mọi vị trí			métro, dactylo, dos, repos, mot, calot, étau, auto , bureau, beau, exposer , rose , allô , ôter.		chữ X trong tiếng Pháp được phát âm theo nhiều cách khác nhau tùy theo vị trí của nó.
[u] (25)	lưỡi thụt về phía sau môi tròn và đưa nhiều ra phía trước. Gần giống âm “u” TV.			ou – mọi vị trí où , aou			nouveau, toujour , où , aout [u]
[gz] [ks] [ s ] [ z ] câm (26)	giữa hai nguyên âm trước một phụ âm giữa hai nguyên âm trong một số ít từ trong các từ dix, six đọc riêng lẻ hoặc cuối câu ở giữa một số từ khi nối vần ở giữa số thứ tự trong các từ dix, six đứng trước phụ âm sau AU, EAU, EU					exercice, exiger texte, exproter axe, convexe dix, six soixante dix étudiants dixième , sixième dix livres , six héros beaux, aux, heureux
[ɔ̃] (27)	đầu lưỡi như vị trí phát âm (23) lưỡi thụt về sau, môi tròn như phát âm (24) cho hơi qua mũi chỉ để một phần trong miệng			on – ở cuối từ hoặc trước phụ âm om - trước p và b			mon , maison, monter , bonjour, compas , tomber		Chú ý : Không đọc giống “ông” TV
[w] [wa] [w] (28)		ou – trước nguyên âm oi , oy – mọi vị trí oin			douane, jouer, oui moi, trois , moyeu loin, coin			cách phát âm như [u] nhưng rất nhanh và kết hợp ngay với một nguyên âm khác thành những nhóm [wa] [w ] [we] [wi] [w ]
[ɲ] (29)	gn – sau nguyên âm			campagne , baigner			đầu lưỡi tì vào hàm răng dưới, thân lưỡi nâng lên tì vào khoảng giữa vòm miệng. Có thể phát âm tương tự như “nh” TV.